گزنده و التهابى ، تشنگى ، بيرون آمدن مادهء خلط مرارى همراه مدفوع و شباهت درد آن شبيه درد قولنج است ؛ اما اگر علاج قولنج را در آن به كاربرى كار دست بيمار داده‌اى و به دست مرگش سپرده‌اى . اگر شكم پيچه از اثر خلط بوركى باشد ، نشانيهايش : احساس سنگينى زياد ، احساس درد گزشى و بيرون آمدن مادهء بلغمى با مدفوع است . اگر شكم پيچه از اثر خلط لزج است ، نشانيهايش : احساس درد گزشى ، سنگينى زياد ، جاى معينى درد مىكند و خلط غليظ در مدفوع بيمار نمايان است . اگر شكم پيچه از اثر قرحه در روده باشد نشانيهاى پوست اندازى روده گواه آن هستند . اگر شكم پيچه از اثر ورم باشد ، نشانيهاى ذكر شده در بحث از ورم قولنج نمايانگرند . اگر از كرم باشد علامت كرم در شكم بودن را در باب راجع به كرم شكم ذكر كرده‌ايم . علاج شكم پيچه اگر شكم پيچه از اثر مادهء خلط - هر خلطى - باشد حتما دو كار لازم است : 1 - بايد بيمار را به قى كردن وادارى . 2 - بيمار را اسهال دهى كه مادهء خلط به وسيلهء اين دو حالت قى و اسهالى يا به وسيلهء يكى از آنها بيرون آيد . اگر شكم پيچه از مادهء خلط نيست و از باد حبس شده در احشاء است دستور علاج اين است : اول دارويى يا وسيله‌ى را استعمال كن كه با حالت بيمار سازگار باشد و درد شكم پيچه را كم كند . بعد از آن بايد بيمار را از هرچه بادزا است دور نگهدارى . بيمار كم غذا بخورد ، بر غذا كم آب بنوشد و بر غذا كمتر حركت كند . اگر باد سبب شكم پيچه است كه در روده مقيم گشته و حركت نكردنى است ، بايد بيمار را حقنه كنى تا خلط بادزا را از روده بيرون آورد . در حقنه پيه مرغ و روغن گل و موم باشد . اگر بيمارى پيچش شكم در بالائيهاى روى داده است داروهاى شهر ياران ، داروى خرمائى و معجون مسهل بزرها - كه تحليل برندهء باد هستند - را مادهء حقنه قرار ده ! اينك دارويى تركيبى كه براى حقنه كردن بيمار در اين حالت مفيد است . نسخه : بسپايك ، زيره ، لوفا ، شبت ، فيجن خشك ، شنبليله و بزر كرفس از هريك يك جزء . اينها را همه باهم در آب ريز و بر آتش گذار تا خوب مىپزند . آنگاه به وزن يك‌صد درهم از آن آب را سوا كن . سكبينه و مقل از هريك نيم درهم يا كمتر يا بيشتر از نيم درهم برحسب نياز ، در آن آب سوا شده حل كن . روغن سنبل رومى ، يا روغن فيجن به وزن ده درهم بر آن اضافه كن . به وزن ده درهم عسل نيز در آن مخلوط كن و مادهء حقنه شود . اينك دارويى در دهن ريختنى كه تركيبش به قرار زير است :